Other Translations: Deutsch , English
From:
Aṅguttara Nikāya 8.54 Zbiór mów według wyliczeń 8
6. Gotamīvagga 6. Rozdział o Gotamī
Dīghajāṇusutta 54. Mowa do Dīghajāṇy
Ekaṁ samayaṁ bhagavā koliyesu viharati kakkarapattaṁ nāma koliyānaṁ nigamo. Pewnego razu Błogosławiony przebywał wśród Kolian, nieopodal koliańskiego miasta rynkowego zwanego Kakkarapatta.
Atha kho dīghajāṇu koliyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho dīghajāṇu koliyaputto bhagavantaṁ etadavoca: W tym czasie potomek Kolian, Dīghajāṇu, przybył do Błogosławionego. Przybliżywszy się do Błogosławionego, złożył z wielkim szacunkiem ukłon, a następnie usiadł z boku. Siedząc obok, potomek Kolian, Dīghajāṇu, rzekł do Błogosławionego:
“mayaṁ, bhante, gihī kāmabhogino puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasāma, kāsikacandanaṁ paccanubhoma, mālāgandhavilepanaṁ dhārayāma, jātarūparajataṁ sādayāma. „Jesteśmy, Czcigodny, świeckimi, cieszącymi się zmysłowymi przyjemnościami, żyjemy w domu, obciążeni dziećmi, używamy drzewa sandałowego z Kasi, zdobimy ciało girlandami, używamy perfum i kosmetyków, akceptujemy złoto i srebro.
Tesaṁ no, bhante, bhagavā amhākaṁ tathā dhammaṁ desetu ye amhākaṁ assu dhammā diṭṭhadhammahitāya diṭṭhadhammasukhāya, samparāyahitāya samparāyasukhāyā”ti. Niech Błogosławiony nauczy nas takiej Dhammy, by pomogła nam w powodzeniu i szczęściu w doczesności oraz powodzeniu i szczęściu w przyszłych stanach”.
“Cattārome, byagghapajja, dhammā kulaputtassa diṭṭhadhammahitāya saṁvattanti diṭṭhadhammasukhāya. Tygrysia Stopo, są cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w doczesności.
Katame cattāro? Które to cztery?
Uṭṭhānasampadā, ārakkhasampadā, kalyāṇamittatā, samajīvitā. Wypracowanie inicjatywy, wypracowanie ostrożności, doskonali przyjaciele, wyważony sposób życia.
Katamā ca, byagghapajja, uṭṭhānasampadā? Czym jest, Tygrysia Stopo, wypracowanie inicjatywy?
Idha, byagghapajja, kulaputto yena kammaṭṭhānena jīvikaṁ kappeti—Jest tak wtedy, gdy w miejscu pracy zapewniającym środki do życia synowi gospodarza –
yadi kasiyā, yadi vaṇijjāya, yadi gorakkhena, yadi issattena, yadi rājaporisena, yadi sippaññatarena—czy to przez rolnictwo, handel, pasterstwo, łucznictwo, służbę u króla czy innego rodzaju fach –
tattha dakkho hoti analaso, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ. jest on w tym sprytny i pracowity, ma wnikliwe podejście, wystarczające do tego, by to wykonać, by to zorganizować.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, uṭṭhānasampadā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, wypracowanie inicjatywy.
Katamā ca, byagghapajja, ārakkhasampadā? Czym jest, Tygrysia Stopo, wypracowanie ostrożności?
Idha, byagghapajja, kulaputtassa bhogā honti uṭṭhānavīriyādhigatā bāhābalaparicitā, sedāvakkhittā, dhammikā dhammaladdhā. Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza – nad prawowitym i osiągniętym w uczciwy sposób majątkiem, który siłą swych rąk, w pocie czoła zgromadził, uzyskał i ustanowił wysiłkiem –
Te ārakkhena guttiyā sampādeti: wypracowuje ostrożność i dozór:
‘kinti me ime bhoge neva rājāno hareyyuṁ, na corā hareyyuṁ, na aggi ḍaheyya, na udakaṁ vaheyya, na appiyā dāyādā hareyyun’ti. »Jak strzec majątku, by nie zabrał go ni król, ni złodziej, by ogień go nie spalił, by woda go nie porwała, by nieprzychylni spadkobiercy go nie zabrali?«.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, ārakkhasampadā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, wypracowanie ostrożności.
Katamā ca, byagghapajja, kalyāṇamittatā? Kim są, Tygrysia Stopo, doskonali przyjaciele?
Idha, byagghapajja, kulaputto yasmiṁ gāme vā nigame vā paṭivasati, tattha ye te honti—gahapatī vā gahapatiputtā vā daharā vā vuddhasīlino, vuddhā vā vuddhasīlino, saddhāsampannā, sīlasampannā, cāgasampannā, paññāsampannā—tehi saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati; yathārūpānaṁ saddhāsampannānaṁ saddhāsampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ sīlasampannānaṁ sīlasampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ cāgasampannānaṁ cāgasampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ paññāsampannānaṁ paññāsampadaṁ anusikkhati. Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza mieszka w jakiejś wiosce lub mieście rynkowym, przebywa tam z gospodarzami lub synami gospodarzy – młodymi ale dojrzałymi moralnie, starszymi, ale dojrzałymi moralnie, mającymi doskonałą wiarę, doskonałą moralność, doskonałą szczodrość, doskonałą mądrość – rozmawia on z nimi, wchodzi z nimi w dyskusje. Tak jak są doskonali w wierze, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w wierze przez naśladowanie ich, tak jak są doskonali w moralności, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w moralności przez naśladowanie ich, tak jak są doskonali w szczodrości, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w szczodrości przez naśladowanie ich, tak jak są doskonali w mądrości, stara się wypracować w sobie takie spełnienie w mądrości przez naśladowanie ich.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, kalyāṇamittatā. Takich się nazywa, Tygrysia Stopo, doskonałymi przyjaciółmi.
Katamā ca, byagghapajja, samajīvitā? Czym jest, Tygrysia Stopo, wyważony sposób życia?
Idha, byagghapajja, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā, vayañca bhogānaṁ viditvā, samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti. Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza, wiedząc, jaki ma przychód z majątku, wiedząc, jakie ma wydatki, zapewnia sobie wyważony sposób życia, ani rozrzutny, ani ubogi: »W taki sposób moje dochody staną się znaczniejsze niż wydatki, a nie wydatki znaczniejsze od przychodów«.
Seyyathāpi, byagghapajja, tulādhāro vā tulādhārantevāsī vā tulaṁ paggahetvā jānāti: ‘ettakena vā onataṁ, ettakena vā unnatan’ti; Tak jak, Tygrysia Stopo, wagowy lub uczeń wagowego, podniósłszy szalki, wiedziałby: »Tyle zeszło w dół, tyle poszło w górę«,
evamevaṁ kho, byagghapajja, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā, vayañca bhogānaṁ viditvā, samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti. tak samo syn gospodarza, wiedząc, jaki ma przychód z majątku, wiedząc, jakie ma wydatki, zapewnia sobie wyważony sposób życia, ani rozrzutny, ani ubogi: »W taki sposób moje dochody staną się znaczniejsze niż wydatki, a nie wydatki znaczniejsze od przychodów«.
Sacāyaṁ, byagghapajja, kulaputto appāyo samāno uḷāraṁ jīvikaṁ kappeti, tassa bhavanti vattāro: ‘udumbarakhādīvāyaṁ kulaputto bhoge khādatī’ti. Jeśli syn gospodarza ma niewielkie przychody, a zapewnia sobie rozrzutny sposób życia, będą tacy, którzy powiedzą: »Ten syn gospodarza zjada swój majątek jak zjadacz fig«.
Sace panāyaṁ, byagghapajja, kulaputto mahāyo samāno kasiraṁ jīvikaṁ kappeti, tassa bhavanti vattāro: ‘ajeṭṭhamaraṇaṁvāyaṁ kulaputto marissatī’ti. Jeśli syn gospodarza ma niewielkie przychody, a zapewnia sobie ubogi sposób życia, będą tacy, którzy powiedzą: »Ten syn gospodarza umartwiający się niejedzeniem, umrze«.
Yato ca khoyaṁ, byagghapajja, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā, vayañca bhogānaṁ viditvā, samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti. Ale ponieważ syn gospodarza, wiedząc, jaki ma przychód z majątku, wiedząc, jakie ma wydatki, zapewnia sobie wyważony sposób życia, ani rozrzutny, ani ubogi: »W taki sposób moje dochody staną się znaczniejsze niż wydatki, a nie wydatki znaczniejsze od przychodów«.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, samajīvitā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, wyważony sposób życia.
Evaṁ samuppannānaṁ, byagghapajja, bhogānaṁ cattāri apāyamukhāni honti—Tygrysia Stopo, zgromadzony w ten sposób majątek może być zmarnotrawiony na cztery sposoby:
itthidhutto, surādhutto, akkhadhutto, pāpamitto pāpasahāyo pāpasampavaṅko. przez bycie kobieciarzem, przez upodobanie w mocnych trunkach, nałóg hazardu i przez złych przyjaciół, złe towarzystwo, złe koleżeństwo.
Seyyathāpi, byagghapajja, mahato taḷākassa cattāri ceva āyamukhāni, cattāri ca apāyamukhāni. Tak jak, Tygrysia Stopo, istniałby wielki zbiornik z czterema wpustami i czterema wypustami.
Tassa puriso yāni ceva āyamukhāni tāni pidaheyya, yāni ca apāyamukhāni tāni vivareyya; Pewien człowiek zamykałby wpusty i otwierał wypusty,
devo ca na sammā dhāraṁ anuppaveccheyya. a niebo nie dostarczałoby odpowiedniej ilości opadów.
Evañhi tassa, byagghapajja, mahato taḷākassa parihāniyeva pāṭikaṅkhā, no vuddhi; W ten sposób, Tygrysia Stopo, można się spodziewać, że ilość wody w wielkim zbiorniku się zmniejszy, nie zwiększy;
evamevaṁ, byagghapajja, evaṁ samuppannānaṁ bhogānaṁ cattāri apāyamukhāni honti—tak samo zgromadzony w ten sposób majątek może być zmarnotrawiony na cztery sposoby:
itthidhutto, surādhutto, akkhadhutto, pāpamitto pāpasahāyo pāpasampavaṅko. przez bycie kobieciarzem, przez upodobanie w mocnych trunkach, nałóg hazardu i przez złych przyjaciół, złe towarzystwo, złe koleżeństwo.
Evaṁ samuppannānaṁ, byagghapajja, bhogānaṁ cattāri āyamukhāni honti—Tygrysia Stopo, zgromadzony w ten sposób majątek może być zaoszczędzony na cztery sposoby:
na itthidhutto, na surādhutto, na akkhadhutto, kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. dzięki niebyciu kobieciarzem, brakowi upodobania w mocnych trunkach, brakowi nałogu hazardu i dzięki doskonałym przyjaciołom, doskonałemu towarzystwu, doskonałemu koleżeństwu.
Seyyathāpi, byagghapajja, mahato taḷākassa cattāri ceva āyamukhāni, cattāri ca apāyamukhāni. Tak jak, Tygrysia Stopo, istniałby wielki zbiornik z czterema wpustami i czterema wypustami.
Tassa puriso yāni ceva āyamukhāni tāni vivareyya, yāni ca apāyamukhāni tāni pidaheyya; Pewien człowiek otwierałby wpusty i zamykał wypusty,
devo ca sammā dhāraṁ anuppaveccheyya. a niebo dostarczałoby odpowiedniej ilości opadów.
Evañhi tassa, byagghapajja, mahato taḷākassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni; W ten sposób, Tygrysia Stopo, można się spodziewać, że ilość wody w wielkim zbiorniku się zwiększy, nie zmniejszy;
evamevaṁ kho, byagghapajja, evaṁ samuppannānaṁ bhogānaṁ cattāri āyamukhāni honti—tak samo zgromadzony w ten sposób majątek może być zaoszczędzony na cztery sposoby:
na itthidhutto, na surādhutto, na akkhadhutto, kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko. dzięki niebyciu kobieciarzem, brakowi upodobania w mocnych trunkach, brakowi nałogu hazardu i dzięki doskonałym przyjaciołom, doskonałemu towarzystwu, doskonałemu koleżeństwu.
Ime kho, byagghapajja, cattāro dhammā kulaputtassa diṭṭhadhammahitāya saṁvattanti diṭṭhadhammasukhāya. Oto są, Tygrysia Stopo, cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w doczesności.
Cattārome, byagghapajja, dhammā kulaputtassa samparāyahitāya saṁvattanti samparāyasukhāya. Tygrysia Stopo, są cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w przyszłych stanach.
Katame cattāro? Które to cztery?
Saddhāsampadā, sīlasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā. Spełnienie w wierze, w moralności, w szczodrości, w mądrości.
Katamā ca, byagghapajja, saddhāsampadā? Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w wierze?
Idha, byagghapajja, kulaputto saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ: Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza ma wiarę, wierzy w Przebudzenie Tathāgaty:
‘itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti. »Taki jest On, Błogosławiony, (…), nauczyciel dev i ludzi, przebudzony, błogosławiony«.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, saddhāsampadā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w wierze.
Katamā ca, byagghapajja, sīlasampadā? Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w moralności?
Idha, byagghapajja, kulaputto pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti. Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza powstrzymuje się od zabijania żywych istot, (…), powstrzymuje się od spożywania destylowanych i sfermentowanych trunków, które są przyczyną braku dbałości.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, sīlasampadā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w moralności.
Katamā ca, byagghapajja, cāgasampadā? Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w szczodrości?
Idha, byagghapajja, kulaputto vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato. Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza, przebywa w domu z sercem pozbawionym splamienia skąpstwem, obficie szczodry, lekką ręką rozdający z radością, obdarowujący jałmużną, uradowany z dawania i dzielenia się.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, cāgasampadā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w szczodrości.
Katamā ca, byagghapajja, paññāsampadā? Czym jest, Tygrysia Stopo, spełnienie w mądrości?
Idha, byagghapajja, kulaputto paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Jest tak wtedy, gdy syn gospodarza jest mądry, obdarzony szlachetną mądrością przenikającą przez to, co powstaje i idzie na zatracenie, co jest właściwie prowadzące do zniszczenia krzywdy.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, paññāsampadā. To się nazywa, Tygrysia Stopo, spełnienie w mądrości.
Ime kho, byagghapajja, cattāro dhammā kulaputtassa samparāyahitāya saṁvattanti samparāyasukhāyāti. Oto są, Tygrysia Stopo, cztery właściwości, które wiodą synów gospodarzy do powodzenia i szczęścia w przyszłych stanach.
Uṭṭhātā kammadheyyesu, Wzrasta w przedsięwzięciach,
appamatto vidhānavā; dbały w odpowiedzialnościach,
Samaṁ kappeti jīvikaṁ, zapewnia sobie wyważony sposób życia,
sambhataṁ anurakkhati. potrafi dobytku przypilnować.
Saddho sīlena sampanno, W wierze i moralności spełniony,
vadaññū vītamaccharo; jest przystępny, nie ma w sobie zgryzoty,
Niccaṁ maggaṁ visodheti, Nieustannie oczyszcza ścieżkę,
sotthānaṁ samparāyikaṁ. która ku dobrym stanom w przyszłym świecie prowadzi.
Iccete aṭṭha dhammā ca, Tych osiem właściwości
saddhassa gharamesino; dla kogoś pełnego wiary, chcącego domowego życia,
Akkhātā saccanāmena, zostało oznajmionych przez Prawdę Nazywającego,
ubhayattha sukhāvahā. wiodących do szczęścia w obu stanach,
Diṭṭhadhammahitatthāya, »Pomyślność w doczesności,
samparāyasukhāya ca; szczęśliwość w przyszłych stanach,
Evametaṁ gahaṭṭhānaṁ, w taki sposób ten, kto dom utrzymuje,
cāgo puññaṁ pavaḍḍhatī”ti. szczodrość i zasługi powiększa«.
Catutthaṁ. Czwarta.