Other Translations: Deutsch , English , ગુજરાતી , हिन्दी , Lietuvių kalba , ру́сский язы́к , Srpski
From:
Majjhima Nikāya 9 Zbiór mów średniej długości - mowa 9
Sammādiṭṭhisutta Mowa o Właściwym Poglądzie
Evaṁ me sutaṁ—Oto com usłyszał –
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. pewnego razu Błogosławiony przebywał niedaleko miasta Sāvatthi w klasztorze Anāthapiṇḍiki w gaju Jety.
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi: Tam Czcigodny Sāriputta zwrócił się do mnichów:
“āvuso bhikkhave”ti. „Bracia mnisi”.
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ. „Bracie”, mnisi ci posłyszeli Czcigodnego Sāriputtę.
Āyasmā sāriputto etadavoca: Oto co Czcigodny Sāriputta powiedział:
“‘Sammādiṭṭhi sammādiṭṭhī’ti, āvuso, vuccati. „Mówi się, bracia, »Właściwy Pogląd, Właściwy Pogląd«.
Kittāvatā nu kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti? Bracia, w jakiej mierze uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w jakiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy?”.
“Dūratopi kho mayaṁ, āvuso, āgaccheyyāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṁ. „Doprawdy, przyszlibyśmy do Czcigodnego Sāriputty z daleka, by poznać znaczenie tej wypowiedzi.
Sādhu vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Dobrze by się stało, gdyby Czcigodny Sāriputta zechciał wyjaśnić nam znaczenie tej wypowiedzi.
Āyasmato sāriputtassa sutvā bhikkhū dhāressantī”ti. Usłyszawszy to od Czcigodnego Sāriputty, mnisi uchwycą to”.
“Tena hi, āvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. „Zatem, bracia, słuchajcie z należytą uwagą tego, co powiem”.
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ. „Tak będzie, bracie”, mnisi ci posłyszeli Czcigodnego Sāriputtę.
Āyasmā sāriputto etadavoca: Oto co Czcigodny Sāriputta powiedział:
“Yato kho, āvuso, ariyasāvako akusalañca pajānāti, akusalamūlañca pajānāti, kusalañca pajānāti, kusalamūlañca pajānāti—„Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął to, co szkodliwe, pojął korzeń tego, co szkodliwe, pojął to, co pożyteczne, pojął korzeń tego, co pożyteczne –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, akusalaṁ, katamaṁ akusalamūlaṁ, katamaṁ kusalaṁ, katamaṁ kusalamūlaṁ? Co jest, bracia, tym, co szkodliwe, co jest korzeniem tego, co szkodliwe, co jest tym, co pożyteczne, co jest korzeniem tego, co pożyteczne?
Pāṇātipāto kho, āvuso, akusalaṁ, adinnādānaṁ akusalaṁ, kāmesumicchācāro akusalaṁ, musāvādo akusalaṁ, pisuṇā vācā akusalaṁ, pharusā vācā akusalaṁ, samphappalāpo akusalaṁ, abhijjhā akusalaṁ, byāpādo akusalaṁ, micchādiṭṭhi akusalaṁ—Zabijanie żywych istot, bracia, jest tym, co szkodliwe, branie tego, co nie zostało dane jest tym, co szkodliwe, niewłaściwe prowadzenie się w sferze pragnień zmysłowych jest tym, co szkodliwe, fałszywa mowa jest tym, co szkodliwe, dzieląca mowa jest tym, co szkodliwe, szorstka mowa jest tym, co szkodliwe, czcza paplanina jest tym, co szkodliwe, pożądliwość jest tym, co szkodliwe, zła wola jest tym, co szkodliwe, błędny pogląd jest tym, co szkodliwe.
idaṁ vuccatāvuso akusalaṁ. Oto, co nazywa się, bracia, tym, co szkodliwe.
Katamañcāvuso, akusalamūlaṁ? Co jest, bracia, korzeniem tego, co szkodliwe?
Lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ—Chciwość jest korzeniem tego, co szkodliwe, niechęć jest korzeniem tego, co szkodliwe, ułuda jest korzeniem tego, co szkodliwe.
idaṁ vuccatāvuso, akusalamūlaṁ. Oto co nazywa się, bracia, korzeniem tego, co szkodliwe.
Katamañcāvuso, kusalaṁ? Co jest, bracia, tym, co pożyteczne?
Pāṇātipātā veramaṇī kusalaṁ, adinnādānā veramaṇī kusalaṁ, kāmesumicchācārā veramaṇī kusalaṁ, musāvādā veramaṇī kusalaṁ, pisuṇāya vācāya veramaṇī kusalaṁ, pharusāya vācāya veramaṇī kusalaṁ, samphappalāpā veramaṇī kusalaṁ, anabhijjhā kusalaṁ, abyāpādo kusalaṁ, sammādiṭṭhi kusalaṁ—Powstrzymywanie się od zabijania żywych istot jest tym, co pożyteczne, powstrzymywanie się od brania tego, co nie zostało dane jest tym, co pożyteczne, powstrzymywanie się od niewłaściwego prowadzenia się w sferze pragnień zmysłowych jest tym, co pożyteczne, powstrzymywanie się od fałszywej mowy jest tym, co pożyteczne, powstrzymywanie się od dzielącej mowy jest tym, co pożyteczne, powstrzymywanie się od szorstkiej mowy jest tym, co pożyteczne, powstrzymywanie się od czczej paplaniny jest tym, co pożyteczne, brak pożądliwości jest tym, co pożyteczne, brak złej woli jest tym, co pożyteczne, właściwy pogląd jest tym, co pożyteczne.
idaṁ vuccatāvuso, kusalaṁ. Oto co nazywa się tym, co pożyteczne.
Katamañcāvuso, kusalamūlaṁ? Co jest, bracia, korzeniem tego, co pożyteczne?
Alobho kusalamūlaṁ, adoso kusalamūlaṁ, amoho kusalamūlaṁ—Brak chciwości jest korzeniem tego, co pożyteczne, brak niechęci jest korzeniem tego, co pożyteczne, brak ułudy jest korzeniem tego, co pożyteczne.
idaṁ vuccatāvuso, kusalamūlaṁ. Oto co nazywa się, bracia, korzeniem tego, co pożyteczne.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ akusalaṁ pajānāti, evaṁ akusalamūlaṁ pajānāti, evaṁ kusalaṁ pajānāti, evaṁ kusalamūlaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya, paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṁ samūhanitvā, avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych tak pojął to, co szkodliwe, tak pojął korzeń tego, co szkodliwe, tak pojął to, co pożyteczne, tak pojął korzeń tego, co pożyteczne – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, pozbywając się utajonych tendencji do odpychania, wytępiając utajone tendencje do poglądu i mierzenia siebie jako „jestem”, porzucając niewiedzę, wiedzę osiągając, jeszcze w tym życiu zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ uttari pañhaṁ apucchuṁ: „Sādhu, bracie” – mnisi ci, rozkoszując się słowami Czcigodnego Sāriputty, wyrazili swe uznanie, a potem zadali następujące pytanie:
“siyā panāvuso, aññopi pariyāyo yathā ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti? „Czy istnieje, bracie, inna metoda, dzięki której uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, dzięki której powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy?”.
“Siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako āhārañca pajānāti, āhārasamudayañca pajānāti, āhāranirodhañca pajānāti, āhāranirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął pokarm, pojął przyczynę powstania pokarmu, pojął ustanie pokarmu, pojął drogę prowadzącą do ustania pokarmu –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamo panāvuso, āhāro, katamo āhārasamudayo, katamo āhāranirodho, katamā āhāranirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest pokarm, czym jest przyczyna powstania pokarmu, czym jest ustanie pokarmu, czym jest droga do ustania pokarmu?
Cattārome, āvuso, āhārā bhūtānaṁ vā sattānaṁ ṭhitiyā, sambhavesīnaṁ vā anuggahāya. Są, bracia, cztery pokarmy utrzymujące bytowanie istot lub pomagające mającym przyjść na świat.
Katame cattāro? Które cztery?
Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṁ catutthaṁ. Pokarm materialny zarówno formy fizycznej, jak i subtelnej, zetknięcie jako drugi, intencja umysłowa jako trzeci, świadomość jako czwarty.
Taṇhāsamudayā āhārasamudayo, taṇhānirodhā āhāranirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z powodu powstawania pragnienia, jest powstawanie pokarmu. Z ustaniem pragnienia, jest ustanie pokarmu. Drogą prowadzącą do ustania pokarmu jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto, sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, Właściwe Nastawienie, Właściwa Mowa, Właściwe Działanie, Właściwy Sposób Życia, Właściwy Wysiłek, Właściwa Uważność, Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ āhāraṁ pajānāti, evaṁ āhārasamudayaṁ pajānāti, evaṁ āhāranirodhaṁ pajānāti, evaṁ āhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya, paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṁ samūhanitvā, avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął pokarm, pojął przyczynę powstania pokarmu, pojął ustanie pokarmu, pojął drogę prowadzącą do ustania pokarmu – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, pozbywając się utajonych tendencji do odpychania, wytępiając utajone tendencje do poglądu i mierzenia siebie jako »jestem«, porzucając niewiedzę, wiedzę osiągając, jeszcze w tym życiu zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ uttari pañhaṁ apucchuṁ: „Sādhu, bracie” – mnisi ci, rozkoszując się słowami Czcigodnego Sāriputty, wyrazili swe uznanie, a potem zadali następujące pytanie:
“siyā panāvuso, aññopi pariyāyo yathā ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti? „Czy istnieje, bracie, inna metoda, dzięki której uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, dzięki której powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy?”.
“Siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako dukkhañca pajānāti, dukkhasamudayañca pajānāti, dukkhanirodhañca pajānāti, dukkhanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął krzywdę, pojął przyczynę powstania krzywdy, pojął ustanie krzywdy, pojął drogę prowadzącą do ustania krzywdy –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, dukkhaṁ, katamo dukkhasamudayo, katamo dukkhanirodho, katamā dukkhanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest krzywda, czym jest przyczyna powstania krzywdy, czym jest ustanie krzywdy, czym jest droga prowadząca do ustania krzywdy?
Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, appiyehi sampayogopi dukkho, piyehi vippayogopi dukkho, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ, saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā—Narodziny są krzywdzące, starość jest krzywdząca i śmierć jest krzywdząca, żal, lament, ból, smutek i rozpacz są krzywdzące, oddzielenie od lubianego jest krzywdzące, nieotrzymanie upragnionego jest krzywdzące, nieuzyskanie tego, czego się chce, także jest krzywdzące, krótko mówiąc, pięć grup składowych, do których się lgnie, jest krzywdzące –
idaṁ vuccatāvuso, dukkhaṁ. to się nazywa, bracia, krzywdą.
Katamo cāvuso, dukkhasamudayo? Czym, bracia, jest przyczyna powstania krzywdy?
Yāyaṁ taṇhā ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṁ—Pragnienie prowadzące do ponownego stawania się, towarzysząca mu rozkosz i pożądanie wraz z zachwycaniem się to tu, to tam, a mianowicie –
kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā—pragnienie przyjemności zmysłowych, pragnienie bycia, pragnienie niebycia –
ayaṁ vuccatāvuso, dukkhasamudayo. to się nazywa, bracia, przyczyną powstania krzywdy.
Katamo cāvuso, dukkhanirodho? Czym, bracia, jest ustanie krzywdy?
Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo—Całkowity zanik, wyczerpanie, zaprzestanie, odpuszczenie, poniechanie, wyswobodzenie się i pozostawienie tego pragnienia –
ayaṁ vuccatāvuso, dukkhanirodho. to się nazywa, bracia, ustaniem krzywdy.
Katamā cāvuso, dukkhanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest droga prowadząca do ustania krzywdy?
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—Jest to ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi—Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie –
ayaṁ vuccatāvuso, dukkhanirodhagāminī paṭipadā. to się nazywa, bracia, drogą prowadzącą do ustania krzywdy.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ dukkhaṁ pajānāti, evaṁ dukkhasamudayaṁ pajānāti, evaṁ dukkhanirodhaṁ pajānāti, evaṁ dukkhanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya, paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṁ samūhanitvā, avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął krzywdę, pojął przyczynę powstania krzywdy, pojął ustanie krzywdy, pojął drogę prowadzącą do ustania krzywdy – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, pozbywając się utajonych tendencji do odpychania, wytępiając utajone tendencje do poglądu i mierzenia siebie jako »jestem«, porzucając niewiedzę, wiedzę osiągając, jeszcze w tym życiu zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ uttari pañhaṁ apucchuṁ: „Sādhu, bracie” – mnisi ci, rozkoszując się słowami Czcigodnego Sāriputty, wyrazili swe uznanie, a potem zadali następujące pytanie:
“siyā panāvuso, aññopi pariyāyo yathā ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti? „Czy istnieje, bracie, inna metoda, dzięki której uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, dzięki której powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy?”.
“Siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął starość i śmierć, pojął przyczynę powstania starości i śmierci, pojął ustanie starości i śmierci, pojął drogę prowadzącą do ustania starości i śmierci –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, jarāmaraṇaṁ, katamo jarāmaraṇasamudayo, katamo jarāmaraṇanirodho, katamā jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest starość i śmierć, czym jest przyczyna powstania starości i śmierci, czym jest ustanie starości i śmierci, czym jest droga prowadząca do ustania starości i śmierci?
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—Starość, niedołężność, łamliwość zębów, siwizna, zmarszczki, zmęczenie wiekiem, osłabienie zdolności zmysłowych u różnych istot, w wielu grupach istot, to tu, to tam –
ayaṁ vuccatāvuso, jarā. to się nazywa, bracia, starością.
Katamañcāvuso, maraṇaṁ? Czym jest, bracia, śmierć?
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccu maraṇaṁ kālaṅkiriyā khandhānaṁ bhedo, kaḷevarassa nikkhepo, jīvitindriyassupacchedo—Odejście, przeminięcie, rozdzielenie, zaniknięcie, umieranie zwane śmiercią, wypełnienie się czasu, rozpad grup składowych, porzucenie truchła, zatrzymanie zdolności życiowych u różnych istot, w wielu grupach istot, to tu, to tam –
idaṁ vuccatāvuso, maraṇaṁ. to się nazywa, bracia, śmiercią.
Iti ayañca jarā idañca maraṇaṁ—To jest starość, to jest śmierć –
idaṁ vuccatāvuso, jarāmaraṇaṁ. to się nazywa, bracia, starością i śmiercią.
Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną jaką jest powstanie narodzin, jest i przyczyna powstania starości i śmierci. Z ustaniem narodzin, jest i ustanie starości i śmierci. Drogą prowadzącą do ustania starości i śmierci jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ jarāmaraṇaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇasamudayaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇanirodhaṁ pajānāti, evaṁ jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął starość i śmierć, pojął przyczynę powstania starości i śmierci, pojął ustanie starości i śmierci, pojął drogę prowadzącą do ustania starości i śmierci – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, jātinirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął narodziny, pojął przyczynę powstania narodzin, pojął ustanie narodzin, pojął drogę prowadzącą do ustania narodzin –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamā panāvuso, jāti, katamo jātisamudayo, katamo jātinirodho, katamā jātinirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, są narodziny, czym jest przyczyna powstania narodzin, czym jest ustanie narodzin, czym jest droga prowadząca do ustania narodzin?
Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṁ pātubhāvo, āyatanānaṁ paṭilābho—Narodziny, początek życia, pojawienie się, odrodzenie, wyłonienie się grup składowych, uzyskanie podstaw zmysłowych przez różne istoty, w wielu grupach istot, to tu, to tam –
ayaṁ vuccatāvuso, jāti. to się nazywa, bracia, narodzinami.
Bhavasamudayā jātisamudayo, bhavanirodhā jātinirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jātinirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną, jaką jest powstanie stawania się, jest i przyczyna powstania narodzin. Z ustaniem stawania się, jest i ustanie narodzin. Drogą prowadzącą do ustania narodzin jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ jātiṁ pajānāti, evaṁ jātisamudayaṁ pajānāti, evaṁ jātinirodhaṁ pajānāti, evaṁ jātinirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął narodziny, pojął przyczynę powstania narodzin, pojął ustanie narodzin, pojął drogę prowadzącą do ustania narodzin – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako bhavañca pajānāti, bhavasamudayañca pajānāti, bhavanirodhañca pajānāti, bhavanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął stawanie się, pojął przyczynę powstania stawania się, pojął ustanie stawania się, pojął drogę prowadzącą do ustania stawania się –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamo panāvuso, bhavo, katamo bhavasamudayo, katamo bhavanirodho, katamā bhavanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest stawanie się, czym jest przyczyna stawania się, czym jest ustanie stawania się, czym jest droga prowadząca do ustania stawania się?
Tayome, āvuso, bhavā—Istnieją, bracia, trzy rodzaje stawania się:
kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo. stawanie się w sferze zmysłowej, stawanie się w sferze subtelnej materii, stawanie się w sferze niematerialnej.
Upādānasamudayā bhavasamudayo, upādānanirodhā bhavanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhavanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania lgnięcia, jest i przyczyna powstania stawania się. Z ustaniem lgnięcia, jest i ustanie stawania się. Drogą prowadzącą do ustania stawania się jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ bhavaṁ pajānāti, evaṁ bhavasamudayaṁ pajānāti, evaṁ bhavanirodhaṁ pajānāti, evaṁ bhavanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti. Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął stawanie się, pojął przyczynę powstania stawania się, pojął ustanie stawania się, pojął drogę prowadzącą do ustania stawania się – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
Ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako upādānañca pajānāti, upādānasamudayañca pajānāti, upādānanirodhañca pajānāti, upādānanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął lgnięcie, pojął przyczynę powstania lgnięcia, pojął ustanie lgnięcia, pojął drogę prowadzącą do ustania lgnięcia –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, upādānaṁ, katamo upādānasamudayo, katamo upādānanirodho, katamā upādānanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest lgnięcie, czym jest przyczyna lgnięcia, czym jest ustanie lgnięcia, czym jest droga prowadząca do ustania lgnięcia?
Cattārimāni, āvuso, upādānāni—Istnieją bracia cztery rodzaje lgnięcia:
kāmupādānaṁ, diṭṭhupādānaṁ, sīlabbatupādānaṁ, attavādupādānaṁ. lgnięcie do przyjemności zmysłowych, lgnięcie do poglądów, lgnięcie do rytuałów i ceremonii, lgnięcie do doktryny o istocie.
Taṇhāsamudayā upādānasamudayo, taṇhānirodhā upādānanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upādānanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania pragnienia, jest i przyczyna powstania lgnięcia. Z ustaniem pragnienia, jest i ustanie lgnięcia. Drogą prowadzącą do ustania lgnięcia jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ upādānaṁ pajānāti, evaṁ upādānasamudayaṁ pajānāti, evaṁ upādānanirodhaṁ pajānāti, evaṁ upādānanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął lgnięcie, pojął przyczynę powstania lgnięcia, pojął ustanie lgnięcia, pojął drogę prowadzącą do ustania lgnięcia – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako taṇhañca pajānāti, taṇhāsamudayañca pajānāti, taṇhānirodhañca pajānāti, taṇhānirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął pragnienie, pojął przyczynę powstania pragnienia, pojął ustanie pragnienia, pojął drogę prowadzącą do ustania pragnienia –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamā panāvuso, taṇhā, katamo taṇhāsamudayo, katamo taṇhānirodho, katamā taṇhānirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest pragnienie, czym jest przyczyna powstania pragnienia, czym jest ustanie pragnienia, czym jest droga prowadząca do ustania pragnienia?
Chayime, āvuso, taṇhākāyā—Istnieje, bracia, sześć rodzajów pragnienia:
rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā. pragnienie kształtów materialnych, pragnienie dźwięków, pragnienie zapachów, pragnienie smaków, pragnienie dotyku, pragnienie obiektów umysłowych.
Vedanāsamudayā taṇhāsamudayo, vedanānirodhā taṇhānirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo taṇhānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania odczuć, jest i przyczyna powstania pragnienia. Z ustaniem odczuć, jest i ustanie pragnienia. Drogą prowadzącą do ustania pragnienia jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ taṇhaṁ pajānāti, evaṁ taṇhāsamudayaṁ pajānāti, evaṁ taṇhānirodhaṁ pajānāti, evaṁ taṇhānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął pragnienie, pojął przyczynę powstania pragnienia, pojął ustanie pragnienia, pojął drogę prowadzącą do ustania pragnienia – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako vedanañca pajānāti, vedanāsamudayañca pajānāti, vedanānirodhañca pajānāti, vedanānirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął odczucie, pojął przyczynę powstania odczucia, pojął ustanie odczucia, pojął drogę prowadzącą do ustania odczucia –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamā panāvuso, vedanā, katamo vedanāsamudayo, katamo vedanānirodho, katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest odczucie, czym jest przyczyna powstania odczucia, czym jest ustanie odczucia, czym jest droga prowadząca do ustania odczucia?
Chayime, āvuso, vedanākāyā—Istnieje, bracia, sześć rodzajów odczuć:
cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā. odczucie powstałe z zetknięcia wzroku, odczucie powstałe z zetknięcia słuchu, odczucie powstałe z zetknięcia węchu, odczucie powstałe z zetknięcia na języku, odczucie powstałe z zetknięcia w ciele, odczucie powstałe z zetknięcia w umyśle.
Phassasamudayā vedanāsamudayo, phassanirodhā vedanānirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania zetknięcia, jest i przyczyna powstania odczuć. Z ustaniem zetknięcia, jest i ustanie odczuć. Drogą prowadzącą do ustania odczuć jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ vedanaṁ pajānāti, evaṁ vedanāsamudayaṁ pajānāti, evaṁ vedanānirodhaṁ pajānāti, evaṁ vedanānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął odczucie, pojął przyczynę powstania odczucia, pojął ustanie odczucia, pojął drogę prowadzącą do ustania odczucia –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako phassañca pajānāti, phassasamudayañca pajānāti, phassanirodhañca pajānāti, phassanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął zetknięcie, pojął przyczynę powstania zetknięcia, pojął ustanie zetknięcia, pojął drogę prowadzącą do ustania zetknięcia –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamo panāvuso, phasso, katamo phassasamudayo, katamo phassanirodho, katamā phassanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest zetknięcie, czym jest przyczyna powstania zetknięcia, czym jest ustanie zetknięcia, czym jest droga prowadząca do ustania zetknięcia?
Chayime, āvuso, phassakāyā—Istnieje, bracia, sześć rodzajów zetknięcia:
cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manosamphasso. zetknięcie wzroku, zetknięcie słuchu, zetknięcie węchu, zetknięcie na języku, zetknięcie w ciele, zetknięcie w umyśle.
Saḷāyatanasamudayā phassasamudayo, saḷāyatananirodhā phassanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo phassanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania sześciu podstaw zmysłowych, jest i przyczyna powstania zetknięcia. Z ustaniem sześciu podstaw zmysłowych, jest i ustanie zetknięcia. Drogą prowadzącą do ustania zetknięcia jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ phassaṁ pajānāti, evaṁ phassasamudayaṁ pajānāti, evaṁ phassanirodhaṁ pajānāti, evaṁ phassanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął zetknięcie, pojął przyczynę powstania zetknięcia, pojął ustanie zetknięcia, pojął drogę prowadzącą do ustania zetknięcia – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako saḷāyatanañca pajānāti, saḷāyatanasamudayañca pajānāti, saḷāyatananirodhañca pajānāti, saḷāyatananirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął sześć podstaw zmysłowych, pojął przyczynę powstania sześciu podstaw zmysłowych, pojął ustanie sześciu podstaw zmysłowych, pojął drogę prowadzącą do ustania sześciu podstaw zmysłowych –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, saḷāyatanaṁ, katamo saḷāyatanasamudayo, katamo saḷāyatananirodho, katamā saḷāyatananirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest sześć podstaw zmysłowych, czym jest przyczyna powstania sześciu podstaw zmysłowych, czym jest ustanie sześciu podstaw zmysłowych, czym jest droga prowadząca do ustania sześciu podstaw zmysłowych?
Chayimāni, āvuso, āyatanāni—Istnieje, bracia, sześć rodzajów podstaw zmysłowych:
cakkhāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, manāyatanaṁ. podstawa zmysłowa wzroku, podstawa zmysłowa słuchu, podstawa zmysłowa węchu, podstawa zmysłowa języka, podstawa zmysłowa ciała, podstawa zmysłowa umysłu.
Nāmarūpasamudayā saḷāyatanasamudayo, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saḷāyatananirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania zespolenia umysłowości i formy materialnej, jest i przyczyna powstania sześciu podstaw zmysłowych. Z ustaniem zespolenia umysłowości i formy materialnej, jest i ustanie sześciu podstaw zmysłowych. Drogą prowadzącą do ustania sześciu podstaw zmysłowych jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ saḷāyatanaṁ pajānāti, evaṁ saḷāyatanasamudayaṁ pajānāti, evaṁ saḷāyatananirodhaṁ pajānāti, evaṁ saḷāyatananirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął sześć podstaw zmysłowych, pojął przyczynę powstania sześciu podstaw zmysłowych, pojął ustanie sześciu podstaw zmysłowych, pojął drogę prowadzącą do ustania sześciu podstaw zmysłowych – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako nāmarūpañca pajānāti, nāmarūpasamudayañca pajānāti, nāmarūpanirodhañca pajānāti, nāmarūpanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął zespolenie umysłowości i formy materialnej, pojął przyczynę powstania zespolenia umysłowości i formy materialnej, pojął ustanie zespolenia umysłowości i formy materialnej, pojął drogę prowadzącą do ustania zespolenia umysłowości i formy materialnej –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, nāmarūpaṁ, katamo nāmarūpasamudayo, katamo nāmarūpanirodho, katamā nāmarūpanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest zespolenie umysłowości i formy materialnej, czym jest przyczyna powstania zespolenia umysłowości i formy materialnej, czym jest ustanie zespolenia umysłowości i formy materialnej, czym jest droga prowadząca do ustania zespolenia umysłowości i formy materialnej?
Vedanā, saññā, cetanā, phasso, manasikāro—Odczucie, rozpoznanie, intencja, zetknięcie, nakierowanie umysłu –
idaṁ vuccatāvuso, nāmaṁ; o się nazywa, bracia, umysłowością.
cattāri ca mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpaṁ—Cztery główne elementy oraz forma materialna powstająca z czterech głównych elementów –
idaṁ vuccatāvuso, rūpaṁ. to się nazywa, bracia, formą materialną.
Iti idañca nāmaṁ idañca rūpaṁ—To jest umysł, to jest forma materialna –
idaṁ vuccatāvuso, nāmarūpaṁ. to się nazywa, bracia, zespoleniem umysłu i formy materialnej.
Viññāṇasamudayā nāmarūpasamudayo, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo nāmarūpanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania świadomości, jest i przyczyna powstania zespolenia umysłu i formy materialnej. Z ustaniem świadomości, jest i ustanie zespolenia umysłu i formy materialnej. Drogą prowadzącą do ustania zespolenia umysłu i formy materialnej jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ nāmarūpaṁ pajānāti, evaṁ nāmarūpasamudayaṁ pajānāti, evaṁ nāmarūpanirodhaṁ pajānāti, evaṁ nāmarūpanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął zespolenie umysłu i formy materialnej, pojął przyczynę powstania zespolenia umysłu i formy materialnej, pojął ustanie zespolenia umysłu i formy materialnej, pojął drogę prowadzącą do ustania zespolenia umysłu i formy materialnej – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako viññāṇañca pajānāti, viññāṇasamudayañca pajānāti, viññāṇanirodhañca pajānāti, viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął świadomość, pojął przyczynę powstania świadomości, pojął ustanie świadomości, pojął drogę prowadzącą do ustania świadomości –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamaṁ panāvuso, viññāṇaṁ, katamo viññāṇasamudayo, katamo viññāṇanirodho, katamā viññāṇanirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest świadomość, czym jest przyczyna powstania świadomości, czym jest ustanie świadomości, czym jest droga prowadząca do ustania świadomości?
Chayime, āvuso, viññāṇakāyā—Istnieje, bracia, sześć rodzajów świadomości:
cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manoviññāṇaṁ. świadomość wzroku, świadomość słuchu, świadomość węchu, świadomość języka, świadomość ciała, świadomość umysłu.
Saṅkhārasamudayā viññāṇasamudayo, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viññāṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania wytworzeń, jest i przyczyna powstania świadomości. Z ustaniem wytworzeń, jest i ustanie świadomości. Drogą prowadzącą do ustania świadomości jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ viññāṇaṁ pajānāti, evaṁ viññāṇasamudayaṁ pajānāti, evaṁ viññāṇanirodhaṁ pajānāti, evaṁ viññāṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya …pe… dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął świadomość, pojął przyczynę powstania świadomości, pojął ustanie świadomości, pojął drogę prowadzącą do ustania świadomości – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął wytworzenia, pojął przyczynę powstania wytworzeń, pojął ustanie wytworzeń, pojął drogę prowadzącą do ustania wytworzeń –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katame panāvuso, saṅkhārā, katamo saṅkhārasamudayo, katamo saṅkhāranirodho, katamā saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, są wytworzenia, czym jest przyczyna powstania wytworzeń, czym jest ustanie wytworzeń, czym jest droga prowadząca do ustania wytworzeń?
Tayome, āvuso, saṅkhārā—Istnieją, bracia, trzy rodzaje wytworzeń:
kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. wytworzenia ciała, wytworzenia mowy, wytworzenia umysłu.
Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo, avijjānirodhā saṅkhāranirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania niewiedzy, jest i przyczyna powstania wytworzeń. Z ustaniem niewiedzy, jest i ustanie wytworzeń. Drogą prowadzącą do ustania wytworzeń jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ saṅkhāre pajānāti, evaṁ saṅkhārasamudayaṁ pajānāti, evaṁ saṅkhāranirodhaṁ pajānāti, evaṁ saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya, paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṁ samūhanitvā, avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął wytworzenia, pojął przyczynę powstania wytworzeń, pojął ustanie wytworzeń, pojął drogę prowadzącą do ustania wytworzeń – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho …pe… apucchuṁ—„Sādhu, bracie” (…) zadali następujące pytanie:
siyā panāvuso …pe… „Czy istnieje, bracie, inna metoda (…)?”.
“siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako avijjañca pajānāti, avijjāsamudayañca pajānāti, avijjānirodhañca pajānāti, avijjānirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął niewiedzę, pojął przyczynę powstania niewiedzy, pojął ustanie niewiedzy, pojął drogę prowadzącą do ustania niewiedzy –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamā panāvuso, avijjā, katamo avijjāsamudayo, katamo avijjānirodho, katamā avijjānirodhagāminī paṭipadā? Czym, bracia, jest niewiedza, czym jest przyczyna powstania niewiedzy, czym jest ustanie niewiedzy, czym jest droga prowadząca do ustania niewiedzy?
Yaṁ kho, āvuso, dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ—Jest tym, bracia, nieznanie krzywdy, nieznanie przyczyny powstania krzywdy, nieznanie ustania krzywdy, nieznanie drogi prowadzącej do ustania krzywdy –
ayaṁ vuccatāvuso, avijjā. to się nazywa, bracia, niewiedzą.
Āsavasamudayā avijjāsamudayo, āsavanirodhā avijjānirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo avijjānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania skażeń, jest i przyczyna powstania niewiedzy. Z ustaniem skażeń, jest i ustanie niewiedzy. Drogą prowadzącą do ustania niewiedzy jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ avijjaṁ pajānāti, evaṁ avijjāsamudayaṁ pajānāti, evaṁ avijjānirodhaṁ pajānāti, evaṁ avijjānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya, paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṁ samūhanitvā, avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął niewiedzę, pojął przyczynę powstania niewiedzy, pojął ustanie niewiedzy, pojął drogę prowadzącą do ustania niewiedzy – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, (…) zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
“Sādhāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ uttari pañhaṁ apucchuṁ: „Sādhu, bracie” – mnisi ci, rozkoszując się słowami Czcigodnego Sāriputty, wyrazili swe uznanie, a potem zadali następujące pytanie:
“siyā panāvuso, aññopi pariyāyo yathā ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti? „Czy istnieje, bracie, inna metoda, dzięki której uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, dzięki której powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy?”.
“Siyā, āvuso. „Istnieje, bracia.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako āsavañca pajānāti, āsavasamudayañca pajānāti, āsavanirodhañca pajānāti, āsavanirodhagāminiṁ paṭipadañca pajānāti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął skażenia, pojął przyczynę powstania skażeń, pojął ustanie skażeń, pojął drogę prowadzącą do ustania skażeń –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhammaṁ. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy.
Katamo panāvuso, āsavo, katamo āsavasamudayo, katamo āsavanirodho, katamā āsavanirodhagāminī paṭipadāti? Czym, bracia, są skażenia, czym jest przyczyna powstania skażeń, czym jest ustanie skażeń, czym jest droga prowadząca do ustania skażeń?
Tayome, āvuso, āsavā—Istnieją, bracia, trzy rodzaje skażeń:
kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo. skażenie, jakim jest pożądanie, skażenie, jakim jest stawanie się, skażenie, jakim jest niewiedza.
Avijjāsamudayā āsavasamudayo, avijjānirodhā āsavanirodho, ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āsavanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—Z przyczyną powstania niewiedzy, jest i przyczyna powstania skażeń. Z ustaniem niewiedzy, jest i ustanie skażeń. Drogą prowadzącą do ustania skażeń jest ta Szlachetna Ośmioraka Ścieżka, a mianowicie:
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi. Właściwy Pogląd, (…), Właściwe Skupienie.
Yato kho, āvuso, ariyasāvako evaṁ āsavaṁ pajānāti, evaṁ āsavasamudayaṁ pajānāti, evaṁ āsavanirodhaṁ pajānāti, evaṁ āsavanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so sabbaso rāgānusayaṁ pahāya, paṭighānusayaṁ paṭivinodetvā, ‘asmī’ti diṭṭhimānānusayaṁ samūhanitvā, avijjaṁ pahāya vijjaṁ uppādetvā, diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti—Jeśli, bracia, uczeń Szlachetnych pojął skażenia, pojął przyczynę powstania skażeń, pojął ustanie skażeń, pojął drogę prowadzącą do ustania skażeń – całkowicie porzucając utajone tendencje do pożądania, pozbywając się utajonych tendencji do odpychania, wytępiając utajone tendencje do poglądu i mierzenia siebie jako »jestem«, porzucając niewiedzę, wiedzę osiągając, jeszcze w tym życiu zakańczając cierpienie –
ettāvatāpi kho, āvuso, ariyasāvako sammādiṭṭhi hoti, ujugatāssa diṭṭhi, dhamme aveccappasādena samannāgato, āgato imaṁ saddhamman”ti. w takiej mierze, bracia, uczeń Szlachetnych ma właściwy pogląd, doprowadza do wyprostowania poglądu, w takiej mierze powstaje w nim niezachwiane zaufanie do Dhammy, dociera on do istotnej Dhammy”.
Idamavocāyasmā sāriputto. To właśnie powiedział Czcigodny Sāriputta.
Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandunti. Uradowani mnisi rozkoszowali się słowami Czcigodnego Sāriputty.
Sammādiṭṭhisuttaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ. Koniec – dziewiątej w rozdziale – mowy o Właściwym Poglądzie.